Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta quyết tâm phấn đấu thực hiện thành công Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh!
Liên kết website
BẢN ĐỒ HÀNH CHÍNH Thống kê truy cập
Đang truy cập11
Tổng số lượt xem 1162722
Kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra các vụ án ma túy có bị can là người dân tộc thiểu số
Đăng lúc 29-09-2020 16:01:56

Sơn La là tỉnh miền núi, biên giới, phía tây bắc Tổ quốc; với diện tích 14.000 km² dân số 1.248.416 người, gồm 12 dân tộc cùng chung sống trên địa bàn. Toàn tỉnh có 204 xã, trong đó còn một số xã thuộc diện đặc biệt khó khăn. Được xác định là địa bàn trọng điểm của các tệ nạn, tội phạm về ma túy. Những năm qua (từ năm 2018 đến 6 tháng đầu năm 2020) toàn tỉnh đã thụ lý kiểm sát điều tra 2.475 vụ án ma túy với 3.132 bị can. Trong đó: các vụ án ma tuý có bị can là người dân tộc thiểu số chiếm hơn 40% (chủ yếu là người dân tộc Mông) nhiều người không biết tiếng và chữ viết phổ thông, nhiều đối tượng là phụ nữ.


Kiểm sát viên kiểm sát việc mở niêm phong, cân tịnh xác định trọng lượng ma túy

trong vụ án bị can là người dân tộc thiểu số

Qua thực tiễn công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ các vụ án ma túy, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La rút ra được những kinh nghiệm trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra các vụ án ma túy có bị can là người dân tộc thiểu số như sau:

Một là, công tác kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố: Thực hiện các quy định của BLTTHS năm 2015, Thông tư liên tịch số 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC ngày 29/12/2017 Quy định việc phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền trong việc thực hiện một số quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và Quy chế phối hợp liên ngành cấp tỉnh số 379 ngày 25/10/2018 của Viện kiểm sát, Công an, Bộ đội biên phòng, Chi cục kiểm lâm tỉnh Sơn La trong công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và công tác đấu tranh phòng chống tội phạm. Viện kiểm sát phối hợp cùng với Cơ quan điều tra và các cơ quan khác được giao tiến hành một số hoạt động điều tra như Bộ đội Biên phòng, nắm, quản lý, xử lý tố giác, tin báo tội phạm không để kéo dài hoặc quá hạn. Viện kiểm sát kiểm sát chặt chẽ đầy đủ, kịp thời việc tiếp nhận, giải quyết tố giác tin báo tội phạm của Cơ quan điều tra và các cơ quan khác được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Thực hiện nghiêm túc việc cập nhật đầy đủ thông tin ghi chép vào sổ, như: Sổ theo dõi tố giác, tin báo tội phạm; sổ tạm giữ, sổ thụ lý án hình sự... Lập hồ sơ giải quyết, tố giác, tin báo tội phạm. Phân công Kiểm sát viên kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo tội phạm trong lĩnh vực án ma túy; phối hợp cùng Cơ quan điều tra kiểm sát chặt chẽ việc cân tịnh để xác định trọng lượng, lấy mẫu giám định vật chứng đã thu giữ nghi là ma tuý; nghiên cứu kỹ tài liệu ban đầu như biên bản bắt người phạm tội quả tang, lời khai ban đầu của đối tượng bị bắt (phải có phiên dịch nếu không biết tiếng phổ thông), lời khai của nhân chứng…

Hai là, về công tác kiểm sát việc bắt, tạm giữ, tạm giam và áp dụng các biện pháp ngăn chặn đối với người dân tộc thiểu số. Cán bộ, kiểm sát viên phải luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, kiểm tra chặt chẽ về mặt thủ tục, căn cứ bắt, tạm giữa, tạm giam đối với người bị bắt, tạm giữ, tạm giam là người dân tộc thiểu số trình độ văn hóa thấp, không biết tiếng phổ thông phải yêu cầu cơ quan điều tra trưng cầu phiên dịch đảm bảo quyền dùng tiếng nói, chữ viết của người dân tộc thiểu số theo quy định tại Điều 29 BLTTHS, đối với các trường hợp quy định tại Điều 76 BLTTHS yêu cầu Cơ quan điều tra yêu cầu cử người bào chữa; đặc biệt đối với người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn yêu cầu cơ quan điều tra thực hiện nghiêm Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-VKSNDTC-TANDTC về việc trợ giúp pháp lý. Trường hợp cần thiết, kiểm sát viên trực tiếp gặp, hỏi người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can bị tạm giam đảm bảo việc bắt, tạm giữ, tạm giam thực hiện đúng quy định của Bộ luật hình sự và Bộ luật tố tụng hình sự. Các trường hợp xét phê chuẩn đều có trích cứu, đề xuất thể hiện quan điểm của kiểm sát viên, ý kiến lãnh đạo Viện.

Ba là, công tác kiểm sát việc khởi tố vụ án hình sự, phê chuẩn quyết định khởi tố bị can, kiểm sát điều tra vụ án: Sau khi nhận được quyết định khởi tố vụ án hình sự kèm theo hồ sơ, tài liệu liên quan của Cơ quan điều tra, kiểm sát viên được phân công phải nghiên cứu kỹ hồ sơ, tài liệu. Đặc biệt là các hồ sơ vụ án có người dân tộc thiểu số kiểm sát viên phải nghiên cứu kỹ về trình tự, thủ tục tố tụng đối với đối tượng người dân tộc thiểu số không biết chữ, không nói được tiếng phổ thông, trường hợp hồ sơ của Cơ quan điều tra chưa đảm bảo thủ tục tố tụng đối với người dân tộc thiểu số phải yêu cầu Cơ quan điều tra thực hiện đúng quy định của BLTTHS.

Các chứng cứ có trong hồ sơ do Cơ quan điều tra thu thập: Khi nghiên cứu phải chú ý đến các chứng cứ buộc tội và cả chứng cứ gỡ tội. Trường hợp cần thiết Lãnh đạo viện phân công Kiểm sát viên, cán bộ biết tiếng dân tộc trực tiếp hỏi cung bị can, hỏi nhân chứng (là người dân tộc thiểu số không biết tiếng phổ thông)…trước khi báo cáo đề xuất lãnh đạo quyết định phê chuẩn các quyết định của cơ quan điều tra.  

Sau khi lãnh đạo phê chuẩn các lệnh, quyết định, Kiểm sát viên phải khẩn trương đề ra các nội dung yêu cầu điều tra, để yêu cầu điều tra viên củng cố chứng cứ và điều tra mở rộng vụ án. Các yêu cầu cần phải bằng văn bản lưu vào hồ sơ chính của vụ án.

Các vụ án ma túy có đồng phạm thường khi mới bị bắt, chỉ bắt quả tang một, hai đối tượng. Sau đó các bị can khác được khởi tố điều tra theo lời khai của các bị can đã bị bắt, lời khai nhân chứng khác. Trong trường hợp này quá trình điều tra đòi hỏi Kiểm sát viên phải bám sát hồ sơ, nắm chắc nội dung vụ án, có sự thống nhất cao với Điều tra viên trong việc đánh giá chứng cứ, khẩn trương đề ra yêu cầu điều tra và kế hoạch để xác minh, khám xét thu thập chứng cứ làm căn cứ cho việc khởi tố, phê chuẩn khởi tố và các biện pháp tố tụng tiếp theo.

Công tác kiểm sát việc hỏi cung, lấy lời khai trong các vụ án về ma túy có bị can là người dân tộc không biết chữ, không nói được tiếng phổ thông. Phải yêu cầu các điều tra viên thực hiện đúng khoản 1 điều 183 BLTTHS quy định. Đảm bảo trước khi hỏi cung Điều tra viên phải đọc quyết định khởi tố bị can và giải thích cho bị can biết rõ quyền lợi và nghĩa vụ theo quy định tại điều 60 BLHS. Việc này phải được ghi vào biên bản…” Đây là quy định của pháp luật nhằm bảo đảm quyền bào chữa của bị can, yêu cầu Điều tra viên phải thực hiện trong lần hỏi cung đầu tiên đối với bị can. Các Cơ quan tiến hành tố tụng tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng được hưởng trợ giúp pháp lý theo quy định. Ngoài ra Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án đã yêu cầu Đoàn luật sư phân công văn phòng luật sư cử người bào chữa cho họ theo quy định tại khoản 2 điều 75 BLTTHS

Việc hỏi cung, lấy lời khai đối tượng là người dân tộc thiểu số…Thực hiện theo quy định tại điều 29 và điều 70 BLTTHS. Trường hợp cần thiết cơ quan tiến hành tố tụng phải quyết định trưng cầu người phiên dịch và bảo đảm khi hỏi cung, lấy lời khai đều phải có phiên dịch; Lưu ý giải thích cho bị can biết được quyền yêu cầu thay đổi phiên dịch theo quy định tại khoản 3 điều 184 BLTTHS. Các biên bản hỏi cung, biên bản ghi lời khai phải làm rõ được các yếu tố cấu thành tội phạm, đặc biệt là về ý thức chủ quan của tội phạm. Trong trường hợp bị can tự viết lời khai thì điều tra viên và bị can cùng ký xác nhận vào tờ khai đó theo đúng quy định tại khoản 3 điều 184 BLTTHS.

Bốn là, khi thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra các vụ án ma tuý có bị can là người dân tộc ít người. Viện kiểm sát thường xuyên trao đổi bàn bạc với Cơ quan điều tra phân công điều tra viên là người dân tộc ít người, có năng lực trình độ, kinh nghiệm công tác để thuận lợi trong quá trình điều tra làm rõ vụ án.

Trong các vụ án ma tuý có bị can là người dân tộc ít người, phần lớn họ không có trình độ văn hóa, hiểu biết về xã hội, pháp luật hạn chế. Có trường hợp biết tiếng phổ thông, nhưng tại Cơ quan điều tra, hoặc tại phiên toà bị can lại cố ý trình bày bằng tiếng dân tộc. Trường hợp này cần giải thích, động viên có tác động tâm lý tốt để bị can tự giác khai nhận về hành vi phạm tội của mình.

Năm là, để phục vụ đấu tranh công tác phòng, chống tội phạm về ma tuý đạt kết quả cao các cơ quan tiến hành tố tụng thường xuyên xác định án điểm về ma túy, án ma túy có bị can là người dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu, vùng xa. Thông qua đó đẩy mạnh công tác tuyên truyền Chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, quy định của pháp luật Nhà nước để người dân thấy rõ hơn tác hại, hiểm họa của ma túy đối với xã hội và cộng đồng, thấy rõ trách nhiệm của mỗi công dân đối với công tác phòng, chống ma tuý, thực hiện tốt việc không tái trồng cây thuốc phiện, không tiếp tay, giúp sức cho người khác tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy.

Sáu là, trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra giải quyết các vụ án ma túy có đối tượng là người dân tộc thiểu số, phạm tội thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, dư luận xã hội quan tâm, những vụ án ma túy phức tạp cần báo cáo cấp ủy xin ý kiến chỉ đạo kịp thời.

Bảy là, cần quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ, kiểm sát viên có năng lực, trình độ, có bản lĩnh nghiệp vụ và kinh nghiệm giải quyết các vụ án về ma tuý. Các cán bộ, kiểm sát viên luôn nêu cao vai trò trách nhiệm trong công tác gương mẫu, tích cực tuyên truyền vận động người thân và quần chúng nơi cư trú cùng thực hiện công tác phòng, chống ma tuý./.

Bài, ảnh: Lò Thị Hồng Thắm

                                                                  Phòng 1, VKSND tỉnh Sơn La

Các nội dung liên quan

Các bài mới đăng