Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta quyết tâm phấn đấu thực hiện thành công Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh!
Liên kết website
BẢN ĐỒ HÀNH CHÍNH Thống kê truy cập
Đang truy cập9
Tổng số lượt xem 1728529
Nâng cao chất lượng, hiệu quả bài phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa dân sự sơ thẩm ở VKSND huyện Mai Sơn
Đăng lúc 10-09-2021 09:07:00

Trong thời gian qua, bên cạnh những kết quả đã đạt được trong công tác kiểm sát giải quyết các vụ, việc dân sự, nhiều bài phát biểu của Kiểm sát viên VKSND huyện Mai Sơn đã được đầu tư, nghiên cứu kỹ lưỡng, đạt chất lượng; việc đánh giá, phân tích, lập luận, viện dẫn căn cứ có tính thuyết phục cao, hầu hết phát biểu quan điểm giải quyết vụ án của Kiểm sát viên đều được Hội đồng xét xử chấp nhận. Từ đó, đã hạn chế được số án bị Tòa án cấp phúc thẩm tuyên hủy, sửa có trách nhiệm của Viện kiểm sát. Bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại, hạn chế trong công tác xây dựng bài phát biểu của Kiểm sát viên. Trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá thực trạng bài phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên toà sơ thẩm, VKSND huyện Mai Sơn tổng hợp những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bài phát biểu của Kiểm sát viên góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát và vị thế của Viện kiểm sát tại phiên toà dân sự sơ thẩm.


1. Kết quả đạt được

Từ ngày 01/12/2019 đến ngày 30/11/2020, Viện kiểm sát nhân dân huyện Mai Sơn kiểm sát thụ lý việc giải quyết của Tòa án 75 vụ án dân sự. Đã giải quyết 48 vụ trong đó: Công nhận thỏa thuận của đương sự 21 vụ, đình chỉ 06 vụ, xét xử 21 vụ, tạm đình chỉ 07 vụ, đang giải quyết 20 vụ. Trong số 21 vụ Tòa án đã xét xử có 05 vụ tranh chấp quyền sử dụng đất, 03 vụ kiện đòi tài sản, 01 vụ tranh chấp hợp đồng xây dựng, 08 vụ tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa, 04 vụ tranh chấp hợp đồng vay tài sản. Tất cả các vụ án đưa ra xét xử Kiểm sát viên đều tham gia và phát biểu ý kiến tại phiên tòa.

Khi được phân công tham gia phiên tòa, Kiểm sát viên đã thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, thực hiện đúng vị trí, vai trò của Viện kiểm sát theo quy định của pháp luật. Đã kiểm sát chặt chẽ quá trình giải quyết của Tòa án từ khi thụ lý vụ án đến khi xét xử; kịp thời phát hiện được những vi phạm tố tụng của Tòa án; thực hiện quyền yêu cầu, kiến nghị để chuẩn bị tốt cho bài phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa.

Trước khi tham gia phiên tòa, Kiểm sát viên đều dự thảo bài phát biểu đúng mẫu quy định của Ngành. Tại phiên tòa, Kiểm sát viên phát biểu quan điểm của Viện kiểm sát, đã cập nhật đầy đủ những tình tiết, diễn biến mới phát sinh tại phiên tòa. Phát biểu của Kiểm sát viên đã thể hiện đầy đủ quan điểm của Viện kiểm sát về chấp hành pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, thư ký phiên tòa và những người tham gia tố tụng và quan điểm về việc giải quyết vụ án.

Một số vụ, việc dân sự, Kiểm sát viên đã kịp thời kiến nghị trong bài phát biểu, sau đó tham mưu cho lãnh đạo Viện kiến nghị yêu cầu khắc phục những sai phạm trong hoạt động quản lý hành chính của một số cơ quan nhà nước.

Qua công tác kiểm sát và tham gia phiên tòa từ ngày 01/12/2019 đến ngày 30/12/2020, Viện kiểm sát nhân dân huyện Mai Sơn đã ban hành 02 kiến nghị với Tòa án nhân dân huyện Mai Sơn. Các kiến nghị đều được Tòa án chấp nhận và phúc đáp bằng văn bản.

2. Một số những tồn tại, hạn chế

- Một số bài phát biểu Kiểm sát viên chỉ nêu nhận xét Thẩm phán được phân công thụ lý vụ án đã thực hiện đúng các quy định tại các Điều 48, Điều 203 BLTTDS, mà không nhận xét cụ thể về từng vấn đề như thẩm quyền giải quyết, xác định quan hệ pháp luật, tư cách tham gia tố tụng.

- Một số bài phát biểu của Kiểm sát viên nêu Thẩm quyền giải quyết của Tòa án còn chung chung theo quy định tại Điều luật mà không nêu cụ thể tranh chấp đó thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại điểm, khoản nào của Điều luật trong Bộ luật Tố tụng dân sự là chưa phù hợp, vì trong Điều luật có nhiều loại tranh chấp khác nhau tương ứng với từng vụ việc tranh chấp khác nhau.

Tại phần nhận xét việc tuân theo pháp luật trong thời hạn chuẩn bị xét xử ghi “Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Vụ án này thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân huyện Mai Sơn theo quy định tại Điều 26, 35, 39 BLTTDS năm 2015”. Phải nhận xét vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Mai Sơn theo quy định tại Khoản 3 Điều 26, Điểm a Khoản 1 Điều 35, Điểm a Khoản 1 Điều 39 BLTTDS.

- Một số bài phát biểu Kiểm sát viên thường nêu lại lời trình bày của các đương sự mà không đi sâu phân tích, đánh giá yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, yêu cầu phản tố của bị đơn, yêu cầu độc lập của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan với các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, chưa lập luận được mối liên hệ giữa chứng cứ với việc chấp nhận hoặc không chấp nhận yêu cầu của đương sự.

- Ngoài ra còn một số vi phạm của Thẩm phán trong việc điều tra, xác minh không đầy đủ nhưng Kiểm sát viên không phát hiện dẫn đến đề xuất quan điểm giải quyết vụ án chưa chính xác, chưa đủ cơ sở như: Vụ án có các tài liệu đương sự cung cấp là bản photocoppy nhưng Thẩm phán chưa yêu cầu đương sự cung cấp bản chính (nếu là bản sao thì phải có công chứng, chứng thực hợp pháp hoặc do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cung cấp, xác nhận) theo quy định tại Điều 95 BLTTDS năm 2015.

3. Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại

Nguyên nhân khách quan: Thời hạn nghiên cứu hồ sơ theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự là 15 ngày, trong thời gian này Kiểm sát viên nghiên cứu hồ sơ sẽ không được toàn diện bởi Kiểm sát viên ở cấp huyện phải kiêm nhiệm nhiều các hoạt động nghiệp vụ khác; các chính sách, văn bản pháp luật về đất đai, nhà ở, hôn nhân và gia đình, dân sự, kinh doanh thương mại, hoạt động tín dụng…có nhiều thay đổi; một số văn bản pháp luật mâu thuẫn, gây khó khăn cho các cơ quan tiến hành tố tụng trong nhận thức, áp dụng pháp luật.

Nguyên nhân chủ quan: Lãnh đạo Viện phụ trách bộ phận kiêm nhiệm nhiều công tác nên vẫn có một số vụ án khi duyệt báo cáo không trực tiếp kiểm tra hồ sơ hoặc có kiểm tra nhưng không phát hiện hết những thiếu sót, vi phạm của Tòa án. Kiểm sát viên làm công tác kiểm sát giải quyết án dân sự chủ yếu là cán bộ trẻ, mới được bổ nhiệm nên chưa có nhiều kinh nghiệm thực tiễn; kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, kỹ năng phân tích, tổng hợp, đánh giá chứng cứ, vận dụng pháp luật để giải quyết cho từng vụ án cụ thể, kỹ năng viết bài phát biểu, kỹ năng phát hiện vi phạm để kiến nghị, kháng nghị theo chức năng nhiệm vụ của Ngành còn hạn chế; một số Kiểm sát viên chưa thường xuyên cập nhật văn bản, quy định pháp luật mới, không bám sát tiến trình tố tụng của Tòa án; việc đề xuất giải quyết nội dung vụ án chủ yếu là nêu trình bày của đương sự mà chưa có sự phân tích, lập luận đánh giá với các tài liệu chứng cứ nên phát biểu chất lượng chưa cao; Kiểm sát viên trong bộ phận còn thiếu và còn phải kiêm nhiệm thêm nhiều khâu công tác khác dẫn đến chưa đầu tư nhiều về thời gian nghiên cứu hồ sơ cũng như các văn bản pháp luật liên quan.

4. Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bài phát biểu của kiểm sát viên tại phiên toà dân sự sơ thẩm

Một là, lãnh đạo đơn vị tiếp tục quán triệt, triển khai những văn bản quy phạm pháp luật đến những công chức làm công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự; sắp xếp, bố trí cán bộ có năng lực, sở trường làm công tác kiểm sát giải quyết án dân sự. Thường xuyên kiểm tra và chỉ đạo sát sao đối với những vụ án mà Kiểm sát viên phải tham gia phiên tòa. Đối với những vụ án phức tạp thì Lãnh đạo đơn vị cần trực tiếp nghiên cứu hồ sơ vụ án để có chỉ đạo chính xác, cụ thể và đúng theo quy định của pháp luật

Hai là, đối với Kiểm sát viên được phân công kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, khi tham gia phiên tòa, Kiểm sát viên phải thực hiện đúng Quy chế, quy trình về kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự. Thực hiện việc báo cáo án đầy đủ, trước khi báo cáo án Kiểm sát viên phải nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án; khi nghiên cứu hồ sơ vụ án phải nắm chắc những vấn đề: Thẩm quyền giải quyết, xác định quan hệ tranh chấp, tư cách tham gia tố tụng của đương sự, việc tống đạt các văn bản tố tụng cho các đương sự, việc thu thập chứng cứ của Tòa án...; nắm chắc yêu cầu của nguyên đơn, phản tố của bị đơn hoặc yêu cầu độc lập của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan (nếu có); phân tích, đánh giá các nguồn tài liệu chứng cứ, đối chiếu với các quy định của pháp luật nội dung tại thời điểm sự kiện pháp lý xảy ra để áp dụng pháp luật phù hợp, chính xác, từ đó xác định có căn cứ hay không có căn cứ chấp nhận yêu cầu của các đương sự; sau khi nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án, việc xây dựng bài phát biểu của Kiểm sát viên cần tuân thủ đầy đủ nội dung được quy định của BLTTDS năm 2015 đã được hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 02/2016/TTLT-VKSNDTC-TANDTC ngày 31/8/2016 của Viện KSND tối cao và Tòa án nhân dân tối cao quy định việc phối hợp giữa Viện KSND và Tòa án nhân dân trong việc thi hành một số quy định của BLTTDS năm 2015; trước khi tham gia phiên tòa, Kiểm sát viên cần tiếp tục nghiên cứu nắm chắc đầy đủ các quy định của BLTTDS năm 2015 về trình tự, thủ tục xét xử tại phiên tòa, dự kiến các tình huống phát sinh tại phiên tòa; kiểm sát chặt chẽ phần thủ tục tố tụng tại phiên tòa để kịp thời yêu cầu Hội đồng xét xử khắc phục vi phạm (nếu có); ghi chép đầy đủ toàn bộ nội dung hỏi và trả lời, diễn biến của phiên tòa vào bút ký phiên tòa; đối chiếu so sánh giữa những tài liệu, chứng cứ đã có trong hồ sơ và thực tế diễn biến tại phiên tòa để đánh giá diễn biến tại phiên tòa có thay đổi nội dung vụ án hay không; chủ động hỏi tại phiên tòa, tập trung vào các vấn đề liên quan đến tố tụng và nội dung vụ án mà Hội đồng xét xử chưa hỏi, hỏi những câu hỏi mà đương sự trả lời chưa rõ hoặc có mâu thuẫn trong lời khai của các đương sự và tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Sau khi kết thúc phiên tòa Kiểm sát viên phải hoàn chỉnh bài phát biểu đã dự thảo cho phù hợp với diễn biễn tại phiên tòa, ký tên, đóng dấu gửi cho Tòa án để lưu hồ sơ vụ án theo quy định tại Thông tư liên tịch số 02 ngày 31/8/2016. Bài phát biểu sau phiên tòa phải phản ánh khách quan, đúng với kết quả nghiên cứu hồ sơ vụ án, báo cáo án đã được lãnh đạo duyệt và kết quả tại phiên tòa dân sự sơ thẩm, không được phát biểu theo ý chí chủ quan, không chỉnh sửa sau khi có sự thay đổi về tố tụng và nội dung vụ án và nội dung tại phiên tòa. Kết thúc phiên tòa Kiểm sát viên phải báo cáo kết quả xét xử cho Lãnh đạo Viện để có biện pháp xử lý tiếp theo.

Ba là, phối hợp với Tòa án cùng cấp xây dựng Quy chế phối hợp trong công tác tổ chức xét xử các vụ án dân sự, Quy chế phối hợp về tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm, đổi mới nội dung cuộc họp rút kinh nghiệm của Kiểm sát viên sau phiên tòa. Trong đó cần nhận xét hoạt động của Kiểm sát viên trước phiên tòa, kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, kỹ năng phát hiện vi phạm, việc thực hiện quyền yêu cầu đối với Tòa án và đánh giá chất lượng bài phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa; phối hợp, thường xuyên báo cáo, trao đổi nghiệp vụ với Phòng nghiệp vụ Viện kiểm sát nhân dân tỉnh. Đối với những vụ án phức tạp hoặc có nhiều quan điểm về hướng giải quyết vụ án hoặc có vướng mắc trong áp dụng pháp luật thì kịp thời xin ý kiến thỉnh thị của Viện kiểm sát cấp trên trước khi tham gia phiên tòa hoặc sau khi tham gia phiên tòa để có hướng dẫn, chỉ đạo nhằm giải quyết vụ án đúng quy định của pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước, của cơ quan, tổ chức, cá nhân./.

Bài viết: Nguyễn Tuấn Hùng

                                                               Viện trưởng VKSND huyện Mai Sơn

Các nội dung liên quan

Các bài mới đăng