Trước những nhiệm vụ cấp bách về công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực mà Đảng đã chỉ ra,Ban Cán sự đảng VKSND, lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các đơn vị trực thuộc, thường xuyên quán triệt, tổ chức thực hiện đầy đủ, nghiêm túc chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của Ngành về công tác phòng, chống tham nhũng và việc thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng. Xác định công tác phòng, chống tham nhũng là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng, cấp bách, tập trung quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 21/8/2006 của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí”, Chỉ thị số 33-CT/TW ngày 03/01/2014 của Bộ Chính trị khóa XI về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc kê khai và kiểm soát việc kê khai tài sản”, Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 07/12/2015 của Bộ Chính trị khóa XI về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng”, Chỉ thị số 12/CT-TTg năm 2016 do Thủ tướng Chính phủ ban hành về “Tăng cường công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng”; Kết luận số 10-KL/TW ngày 26/12/2016 của Bộ Chính trị khóa XII về việc “Tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X” và Luật Phòng, chống tham nhũng;Chỉ thị số 26-CT/TW ngày 09/11/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật trong công tác điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc; Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 02/6/2021 của Ban Bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế”.

Kịp thời triển khai thực hiện Kế hoạch số 09-KH/TU ngày 04/02/2016 của Ban Thường vụ tỉnh ủy về thực hiện Chỉ thị số 50-CT/TW của Bộ Chính trị; Kế hoạch số 51-KH/ĐUK ngày 18/8/2021 của Ban Thường vụ Đảng ủy Khối các cơ quan và doanh nghiệp tỉnh thực hiện kết luận số 05-KL/TW ngày 03/6/2021 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 07/12/2015 của Bộ Chính trị trong công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng và Kế hoạch số 50-KH/TU ngày 28/7/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy;Chỉ thị số 02/CT-VKSTC, ngày 22/3/2019 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao về tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng trong ngành kiểm sát nhân dân; Nghị quyết số 57-NQ/BCSĐ ngày 26/01/2018 của Ban cán sự đảng VKSND tối cao về  tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Chỉ thị số 50-CT/TW trong ngành Kiểm sát nhân dân; Nghị quyết số 58-NQ/BCSĐ ngày 26/01/2018 của Ban cán sự đảng VKSND tối cao về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị trong việc kê khai tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức ngành Kiểm sát nhân dân;Phối hợp với Đảng ủy triển khai, thực hiện tốt Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 30/10/2016 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ” và Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”.

Phát huy tinh thần “nêu gương, gương mẫu” của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt các cấp, Đảng bộ Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La tiếp tục tiên phong, đi đầu trong công tác phòng, chống tham nhũng gắn với việc thực hiện chuyên môn nghiệp vụ.

Đồng chí Phùng Mạnh Hùng - Bí thư Ban cán sự Đảng, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh
chỉ đạo trực tiếpcông tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử vụ án Vi phạm quy định
về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Sở y tế Sơn La

Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La đã triển khai thực hiện nhiều biện pháp, gắn chặt công tố với điều tra, đẩy nhanh tiến độ và xử lý nghiêm minh các vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế liên quan đến chức vụ. Tăng cường kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo và kiến nghị khởi tố đối với những vụ, việc có dấu hiệu tham nhũng; nâng cao trách nhiệm trong việc thu hồi tài sản tham nhũng; tăng cường các biện pháp nâng cao số vụ án về tham nhũng được khởi tố và nâng cao tỉ lệ giải quyết án.

Từ năm 2012 đến nay, phát hiện khởi tố, điều tra, truy tố, xét xửtrên 40 vụ án, 80 bị can (gần 50 bị can là đảng viên) phạm tội tham nhũng, chức vụ, kinh tế liên quan đến chức vụ.Một số vụ án trong lĩnh vực bồi thường, đo đạc, lập bản đồ địa chính, xây dựng các công trình trong công tác di dân tái định cư dự án Thủy điện Sơn La… tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, dư luận xã hội quan tâm. Điển hình: Vụ án Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, xảy ra trong kỳ thi trung học phổ thông quốc gia năm 2018 tại tỉnh Sơn La; vụ Đinh Văn Tuấn cùng đồng phạm - Tham ô tài sản, Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại UBND xã Kim Bon, huyện Phù Yên; vụ Lò Văn Chiến - Nhận hối lộ xảy ra tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La; vụ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại Chi cục Dự trự Nhà nước Sơn La, Mộc Châu…

Kiểm sát thi hành quyết định khởi tố bị can trong vụ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ
xảy ra tại Chi cục Dự trự Nhà nước Sơn La

Đặc biệt, trong những năm gần đây, các hành vi tham nhũng được phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử còn mở rộng đến khu vực ngoài nhà nước do người có chức vụ, quyền hạn trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước thực hiện. Điển hình: Vụ Trần Thị Khánh - Tham ô tài sản xảy ra tại Chi nhánh gạo Sơn La (thuộc Công ty cổ phần tập đoàn Tân Long); vụ Nguyễn Đức Thành - Tham ô tài sản xảy ra tạiCông ty tài chính TNHH MTVNgân hàng Việt Nam Thịnh Vượng; vụ Phan Trung Anh - Tham ô tài sản, xảy ra tại Công ty cổ phần tập đoàn TONMAT…được nhân dân ủng hộ, đánh giá cao.

Kiểm sát thi hành quyết định khởi tố bị can trong vụ Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên

Đối với những vụ án nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm, thuộc diện Ban Thường vụ tỉnh ủy theo dõi, chỉ đạo, Ban Nội chính theo dõi, đôn đốc: Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử vụ án, Ban Cán sự đảng VKSND tỉnh đã thực hiện nghiêm chủ trương của Đảng theo Chỉ thị số 15-CT/TW ngày 07/7/2007, Chỉ thị số 26-CT/TW ngày 09/11/2018 của Bộ Chính trị về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật trong công tác điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc”; Chỉ thị số 50-CT/TW của Bộ Chính trị, quán triệt và thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thường trực tỉnh ủy, Ban Thường vụ tỉnh ủy, Ban Nội chính về việc chỉ đạo, lãnh đạo giải quyết vụ án. Kịp thời yêu cầu làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm minh những đối tượng sai phạm.

Trong từng giai đoạn tố tụng, Ban Cán sự đảng VKSND tỉnh đã lãnh đạo, chỉ đạo Viện kiểm sát, Kiểm sát viên kiểm sát chặt chẽ vụ án đồng thời phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra trong việc khởi tố, điều tra thu thập, đánh giá chứng cứ, áp dụng biện pháp ngăn chặn….thường xuyên trao đổi, họp bàn tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc; báo cáo tiến độ giải quyết vụ án, tham mưu về đường lối xử lý và xin ý kiến chỉ đạo đến Thường trực tỉnh ủy, Ban Thường vụ tỉnh tỉnh ủy. Do đó, các vụ án được khởi tố, điều tra, truy tố đảm bảo khách quan đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sáttham gia tranh tụng tại phiên tòa xét xử vụ án Vi phạm quy định
về đầu tư công trình gây hậu quả nghiêm trọng

Trong những năm qua, các tội phạm tham nhũng, chức vụ, tội phạm về kinh tế; kinh tế liên quan đến chức vụ được phát hiện và xử lý có tính chất, mức độ và hành vi phạm tội rất phức tạp, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, do vậylượng tài liệu, chứng cứ trong các vụ việc, vụ án thường có khối lượng, số lượng rất lớn,liên quan đến nhiều lĩnh vực, lưu trữ ở nhiều cơ quan, đơn vị khác nhau, dẫn đến việc thu thập tài liệu gặp nhiều khó khăn như: vụ án Vi phạm quy đinh về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Sở Y tế tỉnh Sơn La; vụ Vi phạm quy định về đâu tư công trình gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại xã Chiềng Khoa, huyện Vân Hồ và vụ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ xảy ra trong kỳ thi trung học phổ thông quốc gia năm 2018… Tuy nhiên,Viện kiểm sát đã tích cực, chủ động phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra, kiểm sát 100% các vụ án ngay từ khi khởi tố; nắm chắc tiến độ, kết quả hoạt động điều tra thu thập chứng cứ chứng minh tội phạm và người phạm tội. Kịp thời yêu cầu Cơ quan điều tra thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ; tập trung nghiên cứu các tài liệuđã thu thập,xác định bản chất vụ việc, vai trò của từng bị can trong vụ án, qua đó phân hóa được mức độ trách nhiệm hình sự, đánh giá đúng bản chất của hành vi; không làm oan, sai, bỏ lọt tội phạm.

Xét xử vụ án Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, Thiếu trách nhiệm
gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Sở Y tế tỉnh Sơn La

Trong công tác xét xử,Viện kiểm sát đã phối hợp với Tòa án tổ chức hơn 20 phiên tòa xét xử rút kinh nghiệm, một số vụ án trình chiếu công khai chứng cứ, hình ảnh kết hợp tuyên truyền phổ biến pháp luật như: Vụ Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Sở Y tế Sơn La; vụ Vi phạm quy định về đầu tư công trình gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại xã Chiềng Khoa, huyện Vân Hồ…

Việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình giải quyết vụ án,là một trong những chỉ tiêu công tác của Ngành.Nhận thức được tầm quan trọng đó, ngay từ giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm (đối với các tài liệu, biên bản về hoạt động điều tra, thu thập chứng cứ mà Kiểm sát viên không trực tiếp kiểm sát) và các tài liệu phát sinh khi tham gia kiểm sát; sàng lọc, phân loại theo nhóm (tài liệu tố tụng theo các giai đoạn, từng bị can, vật chứng, tài liệu khám nghiệm, thực nghiệm...), Kiểm sát viên, Kiểm tra viên được phân công đã tiến hành sao chụp, scan tất cả các tài liệu. Sau đó, mã hóa và tích hợp vào máy tính; sử dụng phần mềm, phân nhóm bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án theo từng nhánh để xây dựng “Sơ đồ tư duy” phục vụ báo cáo án với lãnh đạo Viện và trao đổi, đánh giá chứng cứ với Điều tra viên. Đồng thời, giúp những người tiến hành tố tụng, người tham gia phiên tòa hình dung, nhận thức rõ các tình tiết của vụ án.

Đối với một số vụ án phức tạp, xây dựng kịch bản phiên tòa; thiết lập những từ khóa được liên kết với các file đã số hóa để làm căn cứ tranh tụng tại phiên tòa. Tạo thuận lợi cho việc tìm kiếm tài liệu, trình chiếu chứng cứ của Kiểm sát viên (điển hình là vụ Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Sở Y tế tỉnh Sơn La; vụ Ngô Phúc Thái…).

Số hóa hồ sơ, phục vụ trình chiếu công khai tại phiên tòa

Công tác thu hồi tài sản tham nhũng có chuyển biến tích cực, tỷ lệ thu hồi tài sản được nâng lên. Các cơ quan chức năng đã chú trọng áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để truy tìm, thu giữ, tạm giữ,kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản ngay từ giai đoạn điều tra, xác minh vụ việc, vụ án tham nhũng, tiêu cực để ngăn chặn việc chuyển nhượng, tẩu tán tài sản. Phần lớn tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án đều kịp thời thu hồi trả ngân sách Nhà nước, người quản lý sử dụng hợp pháp; chủ yếu được thu hồi trong giai đoạn thụ lý khởi tố, điều tra và thi hành án. Nguyên nhân do các cơ quan tố tụng sớm áp dụng biện pháp theo luật định để phong tỏa, hạn chế thấp nhất việc tẩu tán, thất thoát tài sản đi đôi với công tác vận động, giáo dục thuyết phục bị can, bị cáo và gia đình khắc phục hậu quả để được hưởng chính sách khoan hồng vừa bảo đảm thu hồi tài sản cho Nhà nước và các tổ chức, cá nhân bị thiệt hại.

Giai đoạn 2019-2021, án tham nhũng đã thu hồi, khắc phục được đạt 67,6% ; sáu tháng đầu năm 2022 thu hồi đạt 83% số tài sản tham nhũng được phát hiện. Đây là tỷ lệ rất cao, khẳng định quyết tâm của toàn Ngành kiểm sát Sơn La trong công tác thu hồi tài sản thất thoát trong các vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế liên quan đến chức vụ.

Kiểm sát thi hành Lệnh khám xét chỗ làm việc của bị can Nguyễn Thị Bình - Lợi dụng chức vụ, quyền hạn
xảy ra tại Chi cục dự trữ Nhà nước Mộc Châu

Công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tham nhũng cũng đóng vai trò rất quan trọng. Ban cán sự đảng VKSND tỉnh đã chỉ đạo thành lập Tổ tuyên truyền và Trang tin điện tử VKSND tỉnh nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin tuyên truyền với nhiệm vụ: đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật; triển khai thực hiện các đạo luật về tư pháp, các Nghị quyết, thông tư hướng dẫn thi hành luật, những thông tin về hoạt động và công tác của ngành. Trên 100 tin, bài được đăng trên các trang báo, tạp chí của Ngành và địa phương, tập trung phản ánh kết quả hoạt động công tác kiểm sát của Viện kiểm sát hai cấp trong công tác phòng, chống tội phạm tham nhũng, kinh tế: Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, tạo chuyển biến tích cực trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí đối với cán bộ đảng viên và nhân dân.

Quan tâm kiện toàn báo cáo viên nhằm tạo điều kiện thực hiện tốt công tác tuyên truyền (Đồng chí Phó Viện trưởng là báo cáo viên cấp tỉnh, các đồng chí báo cáo viên Đảng ủy, chi ủy chi bộ). Cử thành viên là lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh tham gia Hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật của tỉnh, Hội đồng phối hợp liên ngành cấp tỉnh về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng đã tích cực tham gia tuyên truyền, giáo dục pháp luật.

Tổ chức nhiều cuộc sinh hoạt chuyên đề liên quan đến công tác phòng, chống tham nhũng như: “Nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, năng lực đội ngũ cán bộ, đảng viên. Phát huy ý chí tự lực tự cường và khát vọng xây dựng tỉnh Sơn La phát triển nhanh và bền vững”;“Tăng cường tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của Chi bộ 1 thuộc Đảng bộ VKSND tỉnh Sơn La”;“Vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo tư tưởng Hồ Chí Minh”…

Đồng chí Vũ Hùng Sơn - Phó Viện trưởng VKSND tỉnh tham gia góp ý tại buổi sinh hoạt chuyên đề
tại Chi bộ 2 - Đảng bộ VKSND tỉnh

Tổ chức 02 cuộc thi “Chúng tôi là Kiểm sát viên” nhằm triển khai thi hành Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, Bộ luật Tố tụng hình sự và Bộ luật Hình sự năm 2015, tạo tinh thần sôi nổi nghiên cứu, học tập đến toàn thể cán bộ, công chức Viện kiểm sát hai cấp. Từ đó, triển khai áp dụng Luật vào thực tiễn đạt hiệu quả; đưa sứ mệnh của những người làm công tác kiểm sát gần gũi hơn với mọi tầng lớp nhân dân; giúp người dân hiểu được trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng trong việc tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người, quyền công dân; nâng cao nhận thức pháp luật, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và pháp chế xã hội chủ nghĩa. Tham gia Hội thi Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi năm 2021 do Đảng bộ khối các cơ quan và doanh nghiệp tỉnh tổ chức, chuyên đề:“Một số điểm mới về công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII”. Kết quả: đạt giải Nhất phần thi Đề cương và giải Nhì chung cuộc.

Đồng chí Lê Thị Thùy Hương - Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La tham gia
Hội thi Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi năm 2021

Đúc kết chỉ đạo của đồng chí Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trong phát biểu kết luận Hội nghị tổng kết 10 năm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tổ chức ngày 30/6/2022:“Chưa bao giờ công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực lại được thực hiện một cách mạnh mẽ, đồng bộ, quyết liệt, bài bản và hiệu quả như thời gian gần đây; để lại dấu ấn nổi bật, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội và củng cố, tăng cường niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước”.

Trong thời gian tới, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La tiếp tục đẩy mạnh công tác đấu tranh, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Phát huy cao tinh thần trách nhiệm, tập trung trí tuệ và sức mạnh tập thể cán bộ, Đảng viên. Xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống tham nhũng vừa có bản lĩnh vững vàng, có dũng khí đấu tranh; vừa trung thực, liêm chính, “chí công vô tư”, thực sự là “thanh bảo kiếm” sắc bén của Đảng và Nhà nước trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng./.

 Bài viết: Cầm Hồng Hà

Phòng 3, Viện KSND tỉnh Sơn La